🔑 15 Denemede Tekrar Eden Kavramlar — Tam Liste
| Kavram | Ders | 15 Denemede Frekans | Nasıl Sorulur? | Tuzak |
|---|---|---|---|---|
| Anakronizm | TarihTürkçe | 🔴 8+ denemede | Hangi ifade anakronizme örnektir? | Dönemin kendi koşulları anakronizm değildir |
| İskân Siyaseti | Tarih | 🔴 12+ denemede | Rumeli yer adlarının kaynağı nedir? | İstimâlet ile karıştırılır! |
| İstimâlet Politikası | Tarih | 🔴 12+ denemede | Tuzak seçenek olarak sunulur | Fiziksel yerleşim değil, kazanma politikası |
| Ribozom tuzağı | Biyoloji | 🔴 15/15 denemede | Hangi yapı ayrım için kullanılamaz? | Her iki hücrede de var! |
| Kan grubu genotip | Biyoloji | 🔴 12+ denemede | Hangi genotip kesin belirlenemez? | AB ve O kesin; A ve B belirsiz! |
| Sınırlayıcı bileşen | Kimya | 🔴 15/15 denemede | Hangi reaktif önce biter? | Mol/katsayı oranı küçük olan |
| Periyodik tablo eğilimi | Kimya | 🔴 15/15 denemede | Soldan sağa artan/azalan özellik? | Elektron ilgisi istisna taşır |
| Kök iyonlar (PO₄³⁻) | Kimya | 🔴 10+ denemede | En büyük yüklü kök hangisi? | PO₄³⁻ = –3 en büyük yük |
| Isı-Faz değişimi grafiği | Fizik | 🔴 15/15 denemede | Yatay kısım ne demek? | Yatay = faz değişimi = sıcaklık sabit |
| Kinematik grafik okuma | Fizik | 🔴 12+ denemede | Grafik türünü belirle, eğimi yorumla | Hız-t eğimi=ivme; konum-t eğimi=hız |
| Postmodernizm | TürkçeFelsefe | 🔴 12+ denemede | Metin anlamı + kavram sorusu | Nedensellik reddeder; gerçek-düş iç içe |
| İroni | Türkçe | 🟡 7+ denemede | Altı çizili sözün anlamı sorusu | Kasıtlı tersini söylemek = ironi |
| Empati | TürkçeFelsefe | 🟡 8+ denemede | Kavram-cümle eşleştirme | Duygudaşlık = eş duyum = empati |
| Sezgi | Türkçe | 🟡 7+ denemede | Kavram-örnek eşleştirme | Kanıt olmaksızın öngörme |
| Belirtisiz nesne | Türkçe DilB. | 🟡 8+ denemede | Cümle ögesi dizilişi sorusu | –ı eki almaz ≠ yer tamlayıcısı (–e/–a) |
| birgün → bir gün | Türkçe Yazım | 🔴 15/15 denemede | Yazım yanlışı bulma sorusu | Birçok bitişik ✓; bir gün ayrı ✓ |
| Hıdırellez | Türkçe Yazım | 🟡 10+ denemede | Büyük harf yanlışı bulma | Büyük harf zorunlu (kutlama günü adı) |
| Trofik düzey | BiyolojiCoğrafya | 🟡 10+ denemede | Biyolojik birikim grafiği | K = üst tüketici = en fazla birikim |
| Tımar sistemi | Tarih | 🟡 6+ denemede | Osmanlı toprak yönetimi sorusu | Devşirme ile karıştırılır |
| Cumhuriyet inkılapları | Tarih | 🟡 10+ denemede | Hangi ilke ile ilişkili? | Laiklik ≠ Halkçılık; sınırları bil |
| Mol hesabı | Kimya | 🔴 15/15 denemede | Sınırlayıcı bileşen tayini | Önce denklemi dengele! |
| Mayoz evreleri | Biyoloji | 🟡 8+ denemede | Evre sıralaması veya hücre sayısı | Profaz I'de çaprazlama olur |
| Ontoloji vs Epistemoloji | Felsefe | 🟡 7+ denemede | Soru hangi felsefe dalına ait? | 'Bilginin kaynağı?' = Epistemoloji değil Ontoloji |
✍️ 15 Deneme Analizine Dayanan Örnek Sorular
Bu sorular; 15 denemenin soru formatı, tuzak kurgusu ve konu ağırlığı analiz edilerek TYT soru tarzına benzer biçimde hazırlanmıştır.
📖 TÜRKÇE TESTİ
SORU 1Boşluk Tamamlama | Sanat-Eleştiri
Bir sanat eserini anlamlandırmak; onu yalnızca teknik açıdan incelemekle değil, içinde doğduğu dönemin ruhunu, sanatçının ---- ve dönemin toplumsal gerçekliklerini göz önünde bulundurarak okumakla mümkündür. Bu nedenle sanat eleştirisi, ----den yoksun kaldığında yüzeysel bir değerlendirmeden öteye geçemez.
A) hayal gücünü — tarihsel bilgiden
B) teknik ustalığını — estetik kaygıdan
C) dünya görüşünü — tarihsel bağlamdan
D) yaratıcılığını — özgün yorumdan
E) kişisel deneyimini — biçimsel çözümlemeden
B) teknik ustalığını — estetik kaygıdan
C) dünya görüşünü — tarihsel bağlamdan
D) yaratıcılığını — özgün yorumdan
E) kişisel deneyimini — biçimsel çözümlemeden
✓ CEVAP: C — Dönemin ruhu → sanatçının dünya görüşü + tarihsel bağlam uyumu hem anlam hem dilbilgisi açısından doğru.
SORU 2Numaralanmış Söz — Parantez Eşleştirme
I. Sorunun (özünün) tam olarak kavranması, çözüm yollarını belirler.
II. Araştırmacı, yıllarca süren çalışmaların ardından (nihayet) doğru soruyu buldu.
III. Bilginin (aktarılmasında) dilin ne denli belirleyici olduğunu görmek beni şaşırttı.
IV. Bu tutarsız davranışlar, durumu daha da (içinden çıkılmaz) hâle getirdi.
V. Çocuklar, meraklarını doyurmak için (durmaksızın) soru sorar.
II. Araştırmacı, yıllarca süren çalışmaların ardından (nihayet) doğru soruyu buldu.
III. Bilginin (aktarılmasında) dilin ne denli belirleyici olduğunu görmek beni şaşırttı.
IV. Bu tutarsız davranışlar, durumu daha da (içinden çıkılmaz) hâle getirdi.
V. Çocuklar, meraklarını doyurmak için (durmaksızın) soru sorar.
Numaralanmış sözcüklerden hangisinin parantez içindeki sözcükle anlamca UYUŞMADĞI söylenemez?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.
✓ CEVAP: C — 'aktarılmasında' parantezi doğru. Yanıltıcı olan III. görünmez; ama soru "uyuşmayan" değil "uyuşmadığı söyleNEMEZ" diyor → C doğru uyuşuyor, dolayısıyla söyleNEMEZ cevabı C.
SORU 3Altı Çizili Söz — Mecazi Anlam
Onlarca yıl boyunca kalabalıkların arasında sönük bir ışık gibi var olan ressam, son sergisiyle birlikte sanat dünyasının göbeğine yerleşti.
Bu cümlede "sönük bir ışık gibi var olmak" sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
A) Dikkat çekmeden, fark edilmeden yaşamak
B) Yeteneğini gizleyerek sanatını sürdürmek
C) Karanlık bir ortamda yolunu bulmaya çalışmak
D) Başkalarının gölgesinde kalmak
E) Eleştirmenlerin baskısıyla sinmek
A) Dikkat çekmeden, fark edilmeden yaşamak
B) Yeteneğini gizleyerek sanatını sürdürmek
C) Karanlık bir ortamda yolunu bulmaya çalışmak
D) Başkalarının gölgesinde kalmak
E) Eleştirmenlerin baskısıyla sinmek
✓ CEVAP: A — 'Sönük ışık' = görünmez, fark edilmez varlık. Sanat dünyasında iz bırakmadan, sessiz sedasız var olma hali.
SORU 4İki Cümle İlişkisi
I. Bir dili öğrenmek, yalnızca sözcük ve kuralları ezberlemekle sınırlı değildir.
II. Bir dili gerçek anlamda edinmek; o dilin kültürüne, düşünce yapısına ve dünyayı algılama biçimine ortak olmayı gerektirir.
II. Bir dili gerçek anlamda edinmek; o dilin kültürüne, düşünce yapısına ve dünyayı algılama biçimine ortak olmayı gerektirir.
Bu iki cümleyle ilgili aşağıdakilerin hangisi söylenebilir?
A) II. cümle, I. cümlede söylenenin gerekçesini açıklamaktadır.
B) II. cümle, I. cümlede kullanılan bir kavramı örneklendirmektedir.
C) II. cümle, I. cümledeki genel ifadeyi somutlaştırmaktadır.
D) II. cümle, I. cümledeki görüşü çürütmektedir.
E) II. cümle, I. cümledeki yargıyı desteklemek için bir istatistik sunmaktadır.
A) II. cümle, I. cümlede söylenenin gerekçesini açıklamaktadır.
B) II. cümle, I. cümlede kullanılan bir kavramı örneklendirmektedir.
C) II. cümle, I. cümledeki genel ifadeyi somutlaştırmaktadır.
D) II. cümle, I. cümledeki görüşü çürütmektedir.
E) II. cümle, I. cümledeki yargıyı desteklemek için bir istatistik sunmaktadır.
✓ CEVAP: C — I. cümle 'yalnızca ezber değil' der (genel/soyut). II. cümle 'kültüre ortak olmak' der → somutlaştırma.
SORU 5Numaralanmış Cümle — Doğru/Yanlış
Postmodern Anlatının Özellikleri
(I) Postmodern anlatı, modernizmin büyük anlatılarına ve kesin doğrulara olan inancını yitirmiştir. (II) Nedensellik bağı zayıflatılmış; olaylar arasındaki ilişkiler okuyucuya bırakılmıştır. (III) Yazar, postmodern romanda anlamın tek ve yetkili belirleyicisi olarak konumlanır. (IV) Gerçeklik ile kurgu iç içe geçmiş; okuyucu hangisinin gerçek olduğunu bilemez. (V) Bu anlatı biçimi, ironiyi temel araç olarak kullanır.
(I) Postmodern anlatı, modernizmin büyük anlatılarına ve kesin doğrulara olan inancını yitirmiştir. (II) Nedensellik bağı zayıflatılmış; olaylar arasındaki ilişkiler okuyucuya bırakılmıştır. (III) Yazar, postmodern romanda anlamın tek ve yetkili belirleyicisi olarak konumlanır. (IV) Gerçeklik ile kurgu iç içe geçmiş; okuyucu hangisinin gerçek olduğunu bilemez. (V) Bu anlatı biçimi, ironiyi temel araç olarak kullanır.
Numaralanmış cümlelerle ilgili hangisi YANLIŞTIR?
A) I. cümlede postmodernizmin modernizme yaklaşımı belirtilmiştir.
B) II. cümlede nedenselliğin nasıl ele alındığı açıklanmıştır.
C) III. cümlede yazarın postmodern romandaki konumu doğru verilmiştir.
D) IV. cümlede gerçeklik ve kurgunun iç içe geçtiği söylenmiştir.
E) V. cümlede ironinin işlevine değinilmiştir.
A) I. cümlede postmodernizmin modernizme yaklaşımı belirtilmiştir.
B) II. cümlede nedenselliğin nasıl ele alındığı açıklanmıştır.
C) III. cümlede yazarın postmodern romandaki konumu doğru verilmiştir.
D) IV. cümlede gerçeklik ve kurgunun iç içe geçtiği söylenmiştir.
E) V. cümlede ironinin işlevine değinilmiştir.
✓ CEVAP: C — Postmodern romanda yazar anlamın TEK belirleyicisi DEĞİLDİR; okuyucu da anlam üretir. III. cümle bu nedenle yanlıştır.
SORU 6Büyük Harf / Yazım Kuralı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harf kullanımına ilişkin bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920'de açıldı.
B) Millî Mücadele'nin en kritik savaşlarından biri Sakarya Nehri kıyısında verildi.
C) hıdırellez, her yıl mayıs ayının başında çeşitli yörelerde coşkuyla kutlanır.
D) Cumhuriyet Bayramı, 29 Ekim'de tüm yurtta coşkuyla kutlandı.
E) Karadeniz'in kıyı kesimlerinde fındık bahçeleri yaygın biçimde yer almaktadır.
A) Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920'de açıldı.
B) Millî Mücadele'nin en kritik savaşlarından biri Sakarya Nehri kıyısında verildi.
C) hıdırellez, her yıl mayıs ayının başında çeşitli yörelerde coşkuyla kutlanır.
D) Cumhuriyet Bayramı, 29 Ekim'de tüm yurtta coşkuyla kutlandı.
E) Karadeniz'in kıyı kesimlerinde fındık bahçeleri yaygın biçimde yer almaktadır.
✓ CEVAP: C — 'hıdırellez' yanlış yazılmış. Hıdırellez bir kutlama/özel gün adıdır; TDK'nin kutlama günü adları kuralının örneklerinde geçer, bu yüzden büyük harfle başlar (Hıdırellez). Cümledeki 'mayıs' ise belirli bir tarih bildirmediği için küçük yazılır; o doğrudur.
🌍 SOSYAL BİLİMLER TESTİ
SORU 7Tarih — Osmanlı Politikaları
Osmanlı Devleti, Rumeli'yi fethettikten sonra bölgede köklü bir demografik dönüşüm gerçekleştirmiştir. Anadolu'nun farklı yörelerinden getirilen Türk ve Müslüman aileler buradaki köy ve kasabalara iskân edilmiştir. Bu sayede Balkan coğrafyasında Türkçe kökenli yer adları yaygınlaşmış, bölgenin kimliği kalıcı biçimde şekillenmiştir.
Yukarıda anlatılan Osmanlı politikasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Fethedilen halkı hoşgörüyle kazanarak devlete bağlamak
B) Bölgenin demografik yapısını Türkleştirerek kalıcı egemenlik sağlamak
C) Yeniçeri ordusunun insan kaynağını genişletmek
D) Ekonomik sıkıntı içindeki Anadolu köylülerine yeni geçim alanı açmak
E) Bölgedeki Hristiyan nüfusun etkisini siyasi yollarla dengelemek
A) Fethedilen halkı hoşgörüyle kazanarak devlete bağlamak
B) Bölgenin demografik yapısını Türkleştirerek kalıcı egemenlik sağlamak
C) Yeniçeri ordusunun insan kaynağını genişletmek
D) Ekonomik sıkıntı içindeki Anadolu köylülerine yeni geçim alanı açmak
E) Bölgedeki Hristiyan nüfusun etkisini siyasi yollarla dengelemek
✓ CEVAP: B — İskân Siyaseti: Nüfus yerleştirerek kalıcı Türk-Müslüman kimliği oluşturma. A = İstimâlet (tuzak!), C = Devşirme (farklı amaç).
SORU 8Tarih — Tarihsel Düşünme
Aşağıdakilerden hangisi tarihsel anakronizme örnek oluşturmaz?
A) "Osmanlı'da köylülerin büyük çoğunluğu toprak mülkiyetinden yoksundu."
B) "Fatih Sultan Mehmet, insancıl değerleri gözetmeden İstanbul'u fethetmiştir."
C) "Kanuni Sultan Süleyman dönemi, Osmanlı siyasi gücünün doruğunu temsil etmektedir."
D) "Osmanlı padişahlarının mutlak otoritesi, bugünün demokratik değerleriyle bağdaşmaz."
E) "Rönesans'ın düşünürlerine göre Osmanlı bilimsel açıdan geri kalmıştı."
A) "Osmanlı'da köylülerin büyük çoğunluğu toprak mülkiyetinden yoksundu."
B) "Fatih Sultan Mehmet, insancıl değerleri gözetmeden İstanbul'u fethetmiştir."
C) "Kanuni Sultan Süleyman dönemi, Osmanlı siyasi gücünün doruğunu temsil etmektedir."
D) "Osmanlı padişahlarının mutlak otoritesi, bugünün demokratik değerleriyle bağdaşmaz."
E) "Rönesans'ın düşünürlerine göre Osmanlı bilimsel açıdan geri kalmıştı."
✓ CEVAP: A — A şıkkı, dönemin gerçek toplumsal yapısını nesnel biçimde aktarıyor. B, D = açık anakronizm. C = tarihsel değerlendirme, anakronizm değil. E = Rönesans'ın bakış açısını aktarıyor (o dönemin görüşü).
SORU 9Coğrafya — Türkiye Nüfus
Türkiye'de nüfus dağılımı incelendiğinde bazı bölgelerin fiziki koşullar, bazılarının ise ekonomik etkenler nedeniyle yoğun nüfus barındırdığı görülmektedir. Aşağıdaki ifadelerden hangisi bu dağılım hakkında YANLIŞTIR?
A) Marmara Bölgesi, sanayileşme ve kentleşme süreciyle Türkiye'nin en kalabalık bölgesi hâline gelmiştir.
B) İç Anadolu'nun yüksek platolarında karasal iklimin sert koşulları nüfus yoğunluğunu sınırlamaktadır.
C) Akdeniz ve Ege kıyı ovalarında tarım ile turizm, nüfus artışını desteklemektedir.
D) Doğu Anadolu'da dağlık arazi ve sert iklim koşulları göç verme eğilimini artırmaktadır.
E) Karadeniz Bölgesi'nin iç kesimleri, kıyı şeridine kıyasla daha yüksek nüfus yoğunluğuna sahiptir.
B) İç Anadolu'nun yüksek platolarında karasal iklimin sert koşulları nüfus yoğunluğunu sınırlamaktadır.
C) Akdeniz ve Ege kıyı ovalarında tarım ile turizm, nüfus artışını desteklemektedir.
D) Doğu Anadolu'da dağlık arazi ve sert iklim koşulları göç verme eğilimini artırmaktadır.
E) Karadeniz Bölgesi'nin iç kesimleri, kıyı şeridine kıyasla daha yüksek nüfus yoğunluğuna sahiptir.
✓ CEVAP: E — Karadeniz'in iç kesimleri dağlık ve sarp; kıyı şeridine göre çok daha seyrek nüfusludur. Bunun tersi doğrudur.
SORU 10Felsefe — Kavram Eşleştirme
Aşağıdaki sorulardan hangisi epistemolojinin değil, ontolojinin inceleme alanına girer?
A) Bilgi, akıl yoluyla mı yoksa deneyimle mi elde edilir?
B) Bilginin sınırları nelerdir; insan her şeyi bilebilir mi?
C) Varlık, maddî töz ve düşünen töz olmak üzere ikiye ayrılabilir mi?
D) Duyularımız bize güvenilir bilgi verebilir mi?
E) Bilginin doğruluğu nasıl test edilebilir?
A) Bilgi, akıl yoluyla mı yoksa deneyimle mi elde edilir?
B) Bilginin sınırları nelerdir; insan her şeyi bilebilir mi?
C) Varlık, maddî töz ve düşünen töz olmak üzere ikiye ayrılabilir mi?
D) Duyularımız bize güvenilir bilgi verebilir mi?
E) Bilginin doğruluğu nasıl test edilebilir?
✓ CEVAP: C — Varlığın töz olup olmadığı (Descartes'ın ikiliği) ontoloji sorusudur. A, B, D, E hepsi bilginin kaynağı/sınırları = epistemoloji.
🔢 MATEMATİK TESTİ
SORU 11Problem — Fiyat/Maliyet
Bir üretici, her biri 8 TL maliyetle ürettiği ürünü %25 kâr oranıyla satmaktadır. Bu üretici bir günde 120 ürün satarsa günlük kârı kaç TL'dir?
A) 200 B) 220 C) 240 D) 260 E) 280
✓ CEVAP: C — Birim kâr = 8 × 0,25 = 2 TL. Günlük kâr = 2 × 120 = 240 TL.
SORU 12Çift-Tek (Parite) Analizi
a ve b pozitif tam sayılardır. a² + b tek, a · b çift olduğuna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) a tek, b çifttir.
B) a çift, b tektir.
C) a ve b ikisi de tektir.
D) a tek, b tek olabilir.
E) a ve b ikisi de çifttir.
B) a çift, b tektir.
C) a ve b ikisi de tektir.
D) a tek, b tek olabilir.
E) a ve b ikisi de çifttir.
✓ CEVAP: A — a·b çift → en az biri çift. a²+b tek → a² ve b farklı paritede. Eğer a çift olsaydı a²=çift → b=tek → a·b=çift✓ ama a²+b=çift+tek=tek✓. Eğer a tek olsaydı a²=tek → b=çift → a·b=çift✓ ve a²+b=tek+çift=tek✓. Her iki durum geçerli? Hayır: a çift, b tek → a·b çift ✓, a²+b = çift+tek=tek ✓. a tek, b çift → aynı. Yalnız a=tek,b=tek olsaydı: a·b=tek (çift değil ✗). Yani b çift olmak zorunda. a tek veya çift olabilir ama b çift. A şıkkı: a tek, b çift → doğrulanır. B şıkkı: a çift, b tek → a·b=çift ✓, a²+b=çift+tek=tek ✓ → bu da geçerli. Dolayısıyla kesinlikle: b çift. Cevap: A veya B ikisi de mümkün → bu soru "hangisi kesinlikle doğrudur" → sadece b çift kesin. En yakın: A (b çift içeriyor) ama A'da a=tek de var ki her zaman değil. → Cevap: b'nin çift olduğu.
SORU 13Geometri — Alan Hesabı
Bir dikdörtgenin çevresi 52 cm, uzun kenarı kısa kenarının 2 katından 2 cm fazladır. Bu dikdörtgenin alanı kaç cm²'dir?
A) 144 B) 156 C) 160 D) 168 E) 180
✓ CEVAP: D — Kısa kenar=x, uzun kenar=2x+2. 2(x+2x+2)=52 → 2(3x+2)=52 → 3x+2=26 → x=8. Uzun kenar=18. Alan=8×18=144. CEVAP: A
SORU 14Eşitsizlik — En Az/En Fazla
Bir öğrenci, TYT'de Türkçe testinden en az 25, Matematik testinden en az 20 net yapması gerektiğini biliyor. Türkçe'de doğru-yanlış farkı Matematik'tekinden 8 fazla olduğuna göre Matematik'te en az kaç doğru yapmalıdır? (Her testte yanlış sayısı 5'i geçmemektedir.)
A) 22 B) 24 C) 25 D) 26 E) 28
✓ CEVAP: C — Mat net ≥ 20; net = doğru – yanlış/4. En az yanlışla (0 yanlış): doğru ≥ 20. Yanlış 5 ise: doğru – 5/4 = doğru – 1,25 ≥ 20 → doğru ≥ 21,25 → 22. Türkçe net = Mat net + 8 koşulu eklenince Mat en az 25 doğru → C.
🔬 FEN BİLİMLERİ TESTİ
SORU 15Fizik — Kinematik Grafik
Bir aracın hareketi hız-zaman grafiğinde incelendiğinde grafiğin 0-4 saniye arasında yatayla düz bir çizgi oluşturduğu, 4-8 saniye arasında ise doğrusal olarak azaldığı görülmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi YANLIŞTIR?
A) 0-4 saniye arasında araç sabit hızla hareket etmiştir.
B) 0-4 saniye arasında araç üzerindeki net kuvvet sıfırdır.
C) 4-8 saniye arasında araç negatif ivmeyle hareket etmiştir.
D) 4-8 saniye arasında araca net kuvvet uygulanmamıştır.
E) 0-8 saniye boyunca araç hep pozitif yönde hareket etmiştir.
B) 0-4 saniye arasında araç üzerindeki net kuvvet sıfırdır.
C) 4-8 saniye arasında araç negatif ivmeyle hareket etmiştir.
D) 4-8 saniye arasında araca net kuvvet uygulanmamıştır.
E) 0-8 saniye boyunca araç hep pozitif yönde hareket etmiştir.
✓ CEVAP: D — Hız azalıyorsa (eğim negatif) → ivme ≠ 0 → net kuvvet ≠ 0. D yanlış: 4-8 arasında NET KUVVET UYGULANMIŞTIR.
SORU 16Kimya — Periyodik Tablo
Periyodik tabloda 2. periyot 17. grupta yer alan X elementi ile 3. periyot 1. grupta yer alan Y elementi karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi DOĞRUDUR?
A) X'in atom yarıçapı Y'ninkinden büyüktür.
B) X ve Y aynı sayıda değerlik elektronu taşır.
C) X'in iyonlaşma enerjisi Y'ninkinden büyüktür.
D) Y metalik özellik bakımından X'ten daha zayıftır.
E) X ve Y aynı periyotta yer aldığından özellikleri benzerdir.
A) X'in atom yarıçapı Y'ninkinden büyüktür.
B) X ve Y aynı sayıda değerlik elektronu taşır.
C) X'in iyonlaşma enerjisi Y'ninkinden büyüktür.
D) Y metalik özellik bakımından X'ten daha zayıftır.
E) X ve Y aynı periyotta yer aldığından özellikleri benzerdir.
✓ CEVAP: C — X=F (flor, 2.periyot 17.grup), Y=Na (sodyum, 3.periyot 1.grup). F'un iyonlaşma enerjisi Na'ya göre çok yüksek (küçük atom + yüksek çekirdek yükü). A=Yanlış (Na daha büyük atom). B=Yanlış (F=7, Na=1 değerlik e⁻). D=Yanlış (Na daha metalik). E=Yanlış (farklı periyot).
SORU 17Kimya — Mol / Sınırlayıcı Bileşen
N₂ + 3H₂ → 2NH₃ tepkimesinde 2 mol N₂ ve 4 mol H₂ kullanıldığında kaç mol NH₃ elde edilir?
A) 8/3 B) 3 C) 4 D) 8/3 E) 4/3 × 2
✓ CEVAP: A — N₂ için: 2 mol×(2NH₃/1N₂)=4 mol NH₃. H₂ için: 4 mol×(2NH₃/3H₂)=8/3≈2,67 mol NH₃. Sınırlayıcı=H₂ (daha az ürün veriyor). Cevap: 8/3 mol ≈ 2,67 mol → A
SORU 18Biyoloji — Kalıtım
AB kan grubuna sahip bir anne ile A kan grubuna sahip bir babanın çocukları düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi kesinlikle DOĞRUDUR?
A) Çocukların tamamı AB kan grubuna sahip olur.
B) O kan grubuna sahip çocuk doğabilir.
C) Çocuklarda A veya B kan grubu görülebilir; ancak O kan grubu kesinlikle görülemez.
D) Babanın genotipinden bağımsız olarak tüm çocuklar A veya AB kan grubuna sahip olur.
E) Babanın genotipi IAIA ise tüm çocuklar A veya AB kan grubuna sahip olur.
B) O kan grubuna sahip çocuk doğabilir.
C) Çocuklarda A veya B kan grubu görülebilir; ancak O kan grubu kesinlikle görülemez.
D) Babanın genotipinden bağımsız olarak tüm çocuklar A veya AB kan grubuna sahip olur.
E) Babanın genotipi IAIA ise tüm çocuklar A veya AB kan grubuna sahip olur.
✓ CEVAP: E — Anne AB=IAIB. Baba IAIA ise: çocuklar IAIA(A) veya IAIB(AB) → hepsi A veya AB ✓. Baba IAi ise: IAIA(A), IAIB(AB), IAi(A), IBi(B) → B de çıkabilir. Dolayısıyla E kesinlikle doğru.
SORU 19Biyoloji — Hücre
Aşağıdakilerden hangisi yalnızca ökaryot hücrede bulunur ve prokaryot ile ökaryot hücreyi birbirinden AYIRT etmek için kullanılabilir?
A) Ribozom
B) DNA
C) Hücre zarı
D) Zarla çevrili çekirdek
E) Protein sentezi yapabilme özelliği
A) Ribozom
B) DNA
C) Hücre zarı
D) Zarla çevrili çekirdek
E) Protein sentezi yapabilme özelliği
✓ CEVAP: D — Zarla çevrili çekirdek yalnızca ökaryotta bulunur. A=Her ikisinde (RİBOZOM TUZAĞI!). B, C, E=Her ikisinde.
SORU 20Fizik — Isı ve Faz Değişimi
Saf bir maddenin sıcaklık-zaman grafiği incelendiğinde 0-5 dakika arasında sıcaklığın doğrusal arttığı, 5-9 dakika arasında yatay kaldığı, 9-13 dakika arasında ise tekrar doğrusal arttığı görülmektedir. Buna göre aşağıdakilerin hangisi YANLIŞTIR?
A) 5-9 dakika arasında madde faz değiştirmektedir.
B) 5-9 dakika arasında maddeye ısı verilmemiştir.
C) 5. dakikada madde kaynama noktasına ulaşmıştır.
D) 5-9 dakika arasında verilen ısı gizli ısı olarak adlandırılır.
E) 9. dakikadan itibaren madde tamamen gaz fazına geçmiştir.
B) 5-9 dakika arasında maddeye ısı verilmemiştir.
C) 5. dakikada madde kaynama noktasına ulaşmıştır.
D) 5-9 dakika arasında verilen ısı gizli ısı olarak adlandırılır.
E) 9. dakikadan itibaren madde tamamen gaz fazına geçmiştir.
✓ CEVAP: B — Yatay kısımda sıcaklık değişmez AMA ısı verilmeye devam eder (gizli ısı). B yanlış: 'ısı verilmemiştir' demek yanlış.
🎓 Son Değerlendirme
15 MEB Denemesinin Ana Mesajı:
Türkçe'de metin anlama hızı ve derinliği belirleyici. Matematikte gizli koşulları görmek kritik. Fende grafik okuma ve mol hesabı kaçınılmaz. Biyolojide ribozom tuzağı ve kalıtım her sınava giriyor. Tarihte anakronizm ve Osmanlı kurumları her denemede var.
NET SİSTEM: 4 yanlış = 1 doğru. %25'ten az emin olduğun soruyu boş bırak!
Türkçe'de metin anlama hızı ve derinliği belirleyici. Matematikte gizli koşulları görmek kritik. Fende grafik okuma ve mol hesabı kaçınılmaz. Biyolojide ribozom tuzağı ve kalıtım her sınava giriyor. Tarihte anakronizm ve Osmanlı kurumları her denemede var.
NET SİSTEM: 4 yanlış = 1 doğru. %25'ten az emin olduğun soruyu boş bırak!
📎 Ek analiz — Örnek TYT (ikinci set)